De 4 ergste rugpijnrisico's voor IT professionals
Zittend werken en rugklachten: dit zijn de 4 ergste rugpijnrisico's voor IT professionals, met onderzoek en tips die je vandaag kunt toepassen.
Door Edmerd Koffy · · 5 min lezen

Let op: Deze blog bevat affiliate links. Koop je via zo’n link iets, dan ontvang ik een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Je gaat om negen uur achter je bureau zitten, werkt een lastig probleem uit en kijkt pas weer op als het al na twaalven is. Dan sta je op en merk je dat je onderrug stijf is en dat je nek pijn doet.
Je bent niet de enige. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2024 had 39% van de Nederlandse werknemers in het afgelopen jaar langdurig of meerdere keren rugklachten (TNO / CBS, 2025).
Dat betekent niet dat zitten op zichzelf slecht is. In een overzicht van 41 overzichtsstudies vonden onderzoekers geen overeenstemming over een direct oorzakelijk verband tussen zithouding of lichamelijke belasting en rugpijn (Journal of Biomechanics, 2019). Het bewijs is dus genuanceerd. Recent onderzoek laat wel zien welke gewoontes je kunt aanpassen: ononderbroken zitten, een statische houding en te weinig wisselen van houding. Dit zijn de vier grootste risico's.
1. Urenlang zitten zonder onderbreking
Het eerste risico is dat je lang achter elkaar zit. Als je in je werk zit, vergeet je de tijd, en je lichaam krijgt geen reden om te bewegen. In een Scandinavisch onderzoek bij kantoorwerkers kregen groepen extra actieve pauzes of extra houdingswisselingen. Na zes maanden ontstonden bij hen minder nieuwe nek- en rugklachten (Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 2021). Het ging dus om het onderbreken van het zitten, niet om minder werken.
Dat betekent niet dat een pauze bij iedereen rugpijn voorkomt. Zie het als een aanwijzing dat regelmatig onderbreken helpt.
Tip: Stel een herinnering in op je telefoon en sta op zodra die afgaat. Loop een rondje, haal een glas water of bel staand.
2. Dezelfde houding de hele dag
Het tweede risico is een statische houding. Zelfs een goede houding wordt een probleem als je die uren achter elkaar vasthoudt. De overzichtsstudie uit de inleiding laat zien dat het niet bewezen is dat er één perfecte zithouding bestaat. Wissel daarom liever vaak van houding dan dat je één ideale houding probeert vol te houden.
Een hulpmiddel is ook niet automatisch een oplossing. In een onderzoek bij 133 kantoorwerkers verminderde een dynamisch zitkussen de pijn niet vergeleken met de controlegroep (PMC, 2024). Beweging terwijl je zit is dus niet genoeg. Je moet ook echt opstaan.
Wil je toch meer variatie in je zit? Met een wiebelkruk (affiliate) verandert je houding steeds een beetje. Het is niet hetzelfde als het kussen uit het onderzoek en het is in deze studie niet getest, dus zie het als hulpmiddel om te variëren en niet als oplossing.
Tip: Verplaats je voeten, pas je zithoek aan en wissel af tussen zitten en staan.
3. Een werkplek die je vastzet
Het derde risico zit in je werkplek zelf. Met een vast bureau en een laptop op tafelhoogte doe je de hele dag hetzelfde: je buigt je nek naar voren en blijft zitten. Een laptopstandaard (affiliate) brengt je scherm op ooghoogte, zodat je nek niet de hele dag gebogen staat. Gebruik er wel een los toetsenbord en een losse muis bij.
Een zit-sta-bureau maakt het makkelijker om te wisselen. In een systematisch overzicht met meta-analyse konden zit-sta-bureaus rugklachten van werknemers verminderen. Er is nog wel meer onderzoek nodig om te weten hoe lang je het beste kunt staan (PubMed, 2017). In een studie van zes maanden namen klachten aan spieren en gewrichten en vermoeidheid na het werk af bij mensen met een zit-sta-bureau (PubMed, 2024). Die studie had maar 38 deelnemers, dus zie het als een aanwijzing en niet als een garantie.
Tip: Zet je scherm op ooghoogte. Heb je geen zit-sta-bureau, vraag er dan naar bij je werkgever en bel in de tussentijd staand. Sta wel niet de hele dag stil, want het gaat om afwisselen.
4. Pauzes waarin je blijft zitten
Het vierde risico is dat je wel pauze neemt, maar op je stoel blijft zitten. Je pakt je telefoon, scrolt een paar minuten en gaat weer verder. Je rug heeft dan nog steeds geen pauze van het zitten gehad.
In een onderzoek bij 193 kantoorwerkers nam over 12 maanden het terugkomen van nek- en rugklachten met 65 tot 78% af. Dat gold voor beide groepen die extra actieve pauzes of houdingswisselingen kregen (Musculoskeletal Science and Practice, 2021). Beweeg dus tijdens je pauzes. Een pauze waarin je blijft zitten is niet goed voor je rug.
Een pauze wordt pas een gewoonte als het team er ruimte voor maakt. Daarom werken we bij Triple Vitality met het hele bedrijf. In onze programma's op maat combineren we bijvoorbeeld korte beweegsessies op kantoor met aandacht voor houding en workshops over gezond werken achter een scherm. Je kiest samen wat bij jullie team past. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je bij onze aanpak.
Zit je 's middags ook vaak leeg? Lees dan onze vorige blog over de energievreters voor IT professionals.
Tip: Sta op voor een telefoongesprek, loop naar een collega in plaats van te appen en eet je lunch niet bij je scherm.
Doe vandaag één ding
Zet nu een herinnering op je telefoon en sta op zodra die afgaat. Loop dan een paar minuten, ook als je midden in je werk zit. Heb je al langere tijd rugpijn die niet overgaat, praat dan met je huisarts of bedrijfsarts.
Bronnen
- Rapport Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2024: Resultaten in vogelvlucht, TNO / CBS (2025). link
- No consensus on causality of spine postures or physical exposure and low back pain: A systematic review of systematic reviews, Journal of Biomechanics (2019). link
- Effects of an active break and postural shift intervention on preventing neck and low-back pain among high-risk office workers: a 3-arm cluster-randomized controlled trial, Scandinavian Journal of Work, Environment & Health (2021). link
- The effectiveness of a dynamic seat cushion in preventing neck and low-back pain among high-risk office workers: a 6-month cluster-randomized controlled trial, PMC (2024). link
- Sit-stand workstations and impact on low back discomfort: a systematic review and meta-analysis, PubMed (2017). link
- Impact of a 6-month sit-stand desk-based intervention on regional musculoskeletal discomfort and overall post-work fatigue in office workers: a cluster randomised controlled trial, PubMed (2024). link
- The effects of active break and postural shift interventions on recovery from and recurrence of neck and low back pain in office workers: A 3-arm cluster-randomized controlled trial, Musculoskeletal Science and Practice (2021). link
- #rugklachten
- #zittend werken
- #kantoorwerk
- #houding
- #vitaliteit

